Luidklok

 

De Luidklok van de Dorpskerk uit 1607

 

De geschiedenis van de Luidklok

Het “wonder” van de (luid)klok in de toren van de Dorpskerk.

Klokkenvordering

De luidklok in de toren van de Dorpskerk is in de tweede wereldoorlog gevorderd door de bezetter en uit de toren gehaald. Samen met klokken uit vele andere kerken in Nederland en daarbuiten, aantallen tot 35.000 toe werden genoemd. In Nederland kwam de adjunct-Rijksinspecteur Kunstbescherming J.W. Janzen in 1946 tot de conclusie, dat tijdens de Tweede Wereldoorlog periode 1942-43 ongeveer 4793 klokken (gewicht 1.872.813 kg) door de Duitse bezetter naar Duitsland afgevoerd waren en niet terugkwamen, maar ongeveer 4212 klokken (gewicht 1.633.064 kg) gespaard waren gebleven. 

De kokken zouden worden omgesmolten t.b.v. het vervaardigen van diverse wapentuig. Er zijn diverse artikelen op internet te vinden over deze z.g. “klokkenroof” of “klokkenvordering”, tot aan het NIOD toe. Ook Dr. Lou de Jong heeft er in zijn tweede wereldoorlog geschiedschrijving melding van gemaakt. Hoe dan ook: de Dorpskerk was haar klok gewoon kwijt. Toch hangt de klok nu weer in de toren. Hoe kan dat? Nee, het is geen nieuw aangeschafte! Daar zit inderdaad een wonderlijk verhaal achter..

Klokken weggevoerd


De luidklokken werden door de bezetter verzameld en vervoerd naar diverse locaties in Duitsland, o.a. via Embden naar Hamburg. Foto’s van een “klokkenkerkhof” zijn nog te vinden op internet : https://nl.wikipedia.org/wiki/Klokkenvordering .
Zo ook de klok van de Dorpskerk. 




 


De klok van de Dorpskerk werd uiteindelijk op transport gezet en per schip in konvooi vervoerd over het IJsselmeer. Maar nu neemt de geschiedenis een eigen wending. In het blad Trouw werd hierover in 2014 een artikel geplaatst, dat e.e.a. verklaart! In januari 1945 loopt een konvooi binnenschepen midden in de nacht op de zandbank De Vormt; een van de vastgelopen schepen is de Op Hoop van Zegen, die klokken vervoert van een opslagplaats in Leerdam naar de Duitse havenstad Emden.

Het weer vlottrekken van dit klokkenschip loopt uit op een totale mislukking - door ingenieuze sabotage van het Urker bedrijf dat ermee is belast, komt het schip steeds vaster te zitten. Bovendien maken de slepers de luiken onklaar, zodat bij de eerstvolgende storm de klokken uit het ruim schuiven en op de bodem van het IJsselmeer belanden.

Terugkeer

Na de oorlog is “onze” klok, samen met nog enkele andere klokken weer opgevist uit het IJsselmeer. In 1946 werd de klok weer teruggeplaatst. Het verhaal gaat dat ie ook niet eens meer schoongemaakt is (zie foto!). Dit is toch wel weer een bijzonder wonderlijk verhaal nietwaar?

Klokkenluiden?

Toch is de terugkeer van de klok uiteindelijk misschien niet voor iedereen als een zegen ervaren. Ik vond tijdens het zoeken naar info in de vrij recente geschiedenis (2015) ook een moment dat het luiden van de klok ter discussie kwam.

Er is over deze kwestie ook een Rijnmond TV item gemaakt en ook één in het AD. Hoe dan ook, kennelijk heeft de klacht over geluidsoverlast uiteindelijk niet geleid tot het verstommen van de klok!

Bronnen: WikiPedia, AD, Rijnmond TV, Trouw

In de Dorpskerk staat nog een fotobord over deze geschiedenis.

Meer fotos? Zie : ALBUM

Voor de liefhebbers volgt hierna nog informatie over de Oorsprong en fabricage van de luidklok.

 

Lees meer...